Co to jest program Czyste Powietrze i kto może z niego skorzystać?
Program Czyste Powietrze to ogólnopolska inicjatywa skierowana do właścicieli oraz współwłaścicieli domów jednorodzinnych oraz wydzielonych lokali mieszkalnych z odrębną księgą wieczystą. Jego celem jest wsparcie finansowe inwestycji mających na celu poprawę jakości powietrza poprzez zwiększenie efektywności energetycznej budynków i ograniczenie emisji zanieczyszczeń. Program umożliwia dofinansowanie takich działań jak wymiana starych, nieefektywnych źródeł ciepła, termomodernizacja budynku, ocieplenie przegród, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła czy wykonanie audytu energetycznego.
Jakie są poziomy dofinansowania i od czego zależy kwota wsparcia?
Wysokość dotacji z programu Czyste Powietrze zależy przede wszystkim od kilku kluczowych czynników, takich jak poziom dochodu beneficjenta, zakres przeprowadzanych prac oraz spełnienie wymogu kompleksowej termomodernizacji. W programie wyróżnia się trzy poziomy wsparcia:
- Podstawowy – dla osób z rocznym dochodem do 135 000 zł, gdzie dotacja może pokryć około 40% kosztów kwalifikowanych.
- Podwyższony – skierowany do gospodarstw o niższym dochodzie miesięcznym na osobę, wynoszącym do 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w jednoosobowym, z wyższym procentem refundacji.
- Najwyższy – dla gospodarstw o najniższych dochodach, tj. do 1 300 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 800 zł w jednoosobowym, gdzie wsparcie może sięgać nawet 100% kosztów kwalifikowanych, pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań.
Warto podkreślić, że maksymalna kwota dotacji może się różnić w zależności od aktualnej wersji programu oraz zakresu inwestycji. Najwyższe wsparcie przy kompleksowej termomodernizacji może sięgać do 135 000 zł, natomiast w innych wariantach limit ten wynosi do 83 000 zł. Ostateczna kwota jest również uzależniona od limitów kosztów kwalifikowanych oraz parametrów budynku.
Jak przebiega proces ubiegania się o dofinansowanie?
Procedura uzyskania wsparcia w ramach programu Czyste Powietrze składa się z kilku etapów. Najpierw należy zweryfikować prawo własności lub współwłasności nieruchomości oraz ustalić właściwy poziom dofinansowania na podstawie dochodu. W przypadku planowanej kompleksowej modernizacji rekomendowany jest audyt energetyczny, który pomaga ustalić zakres prac i oczekiwany efekt. Kolejnym krokiem jest wybór odpowiednich urządzeń i materiałów spełniających wymagania programu oraz złożenie wniosku przez właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Po zatwierdzeniu wniosku i podpisaniu umowy następuje realizacja inwestycji zgodnie z umową i terminami. Po zakończeniu prac należy złożyć dokumenty rozliczeniowe, takie jak faktury i potwierdzenia wykonania prac, co pozwala na wypłatę dotacji. W niektórych przypadkach możliwe jest również prefinansowanie, czyli otrzymanie części środków przed rozpoczęciem inwestycji.
Jakie inwestycje kwalifikują się do dofinansowania w ramach programu?
Program Czyste Powietrze obejmuje szeroki zakres prac modernizacyjnych i wymianę urządzeń, które przyczyniają się do oszczędności energii i zmniejszenia emisji szkodliwych substancji. Do najważniejszych działań kwalifikujących się do wsparcia należą:
- wymiana starego kotła lub innego nieefektywnego źródła ciepła na nowoczesne, ekologiczne urządzenia, np. pompy ciepła lub kotły na biomasę;
- podłączenie do sieci ciepłowniczej lub gazowej, jeśli spełnia wymogi programu;
- ocieplenie ścian, dachu, stropu oraz podłóg;
- wymiana okien i drzwi na bardziej energooszczędne;
- modernizacja instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody;
- montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła;
- instalacja fotowoltaiki, jeśli jest ujęta w aktualnym katalogu kosztów kwalifikowanych;
- przeprowadzenie audytu energetycznego i przygotowanie dokumentacji powykonawczej.
Warto zwrócić uwagę, że nie każda inwestycja automatycznie kwalifikuje się do dofinansowania. Istotne są m.in. data rozpoczęcia prac, rodzaj i parametry techniczne urządzeń oraz kompletność wymaganych dokumentów.
Dlaczego warto sprawdzać aktualne zasady i limity programu?
Zasady programu Czyste Powietrze, w tym limity kwotowe, progi dochodowe oraz katalog urządzeń kwalifikowanych, podlegają regularnym aktualizacjom. Zmiany te wynikają z dostosowywania programu do bieżących potrzeb, postępu technologicznego oraz realiów rynkowych. Dlatego przed złożeniem wniosku warto dokładnie zapoznać się z aktualnym regulaminem oraz tabelą kosztów kwalifikowanych, aby uniknąć błędów i maksymalnie wykorzystać dostępne wsparcie.
Budżet programu na wnioski składane od 31 marca 2026 roku wynosi aż 10 miliardów złotych, co świadczy o znaczeniu i skali tej inicjatywy. W pierwszych tygodniach 2026 roku złożono setki wniosków o łącznej wartości przekraczającej kilkadziesiąt milionów złotych, a wiele umów na dofinansowanie zostało już podpisanych.
Zachęcamy do świadomego planowania inwestycji oraz skrupulatnego przygotowania dokumentów, co znacznie zwiększa szanse na uzyskanie korzystnego dofinansowania w programie Czyste Powietrze.
Wykorzystane materiały
- https://czystepowietrze.gov.pl/efekty-programu/czyste-powietrze-w-liczbach
- https://czystepowietrze.com.pl/
- https://www.gov.pl/web/klimat/wyzsze-wsparcie-i-prostsze-zasady--zmiany-w-programie-czyste-powietrze-weszly-w-zycie
- https://portalbeneficjenta.wfos.com.pl/umowy
- https://samorzad.gov.pl/attachment/fcc1ed83-f417-4c65-bb0e-ef483717f3b1